Kartuzy Zespół poklasztorny

Zakon kartuzów został sprowadzony w II poł. XIV wieku przez Jana z Rusocina, właściciela pobliskich dóbr ziemskich. Zakonnicy mieszkali w oddzielnych domkach - eremach, obowiązywał ich nakaz milczenia, a ich dewizą było "memento mori" - pamiętaj o śmierci. Zespół klasztorny, zlokalizowany nad jeziorem Klasztornym Małym, w pobliżu Gaju Świętopełka składał się z kościoła, otoczonego osiemnastoma eremami, refektarza, budynków gospodarczych: słodowni, młyna, piekarni, browaru, spichlerza, stajni, domu pożarnego i rybackiego. Rozwój kartuzji trwał do reformacji i rozbiorów Polski. Władze pruskie przejęły majątek kartuzów, część budynków została rozebrana. Do dzisiaj przetrwały: kościół poklasztorny, obecnie kolegiata pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, jeden erem i refektarz. Kościół budowano w latach 1383-1403 i poza małymi zmianami pozostał w tej samej formie. Młodszy jest dach kościoła z 1733 roku, z daleka przypominający wieko trumny, mający przypominać dewizę kartuzów "memento mori". Kościół ma bogate wyposażenie, do którego należą: gotyckie płyty nagrobne, centralnie umiejscowiony renesansowy ołtarz Wniebowzięcia NMP, tron celebransa, kurdybany (skórzane, bogato zdobione okładziny ścian wykonane z koziej skóry), 4 ołtarze boczne, w tym Wieczerzy Pańskiej. Równie cenne są: barokowa balustrada chóru z zegarem, którego wahadłem jest anioł śmierci z kosą, barokowe stalle oraz 14 obrazów, w tym autorstwa Hermanna Hana. W kaplicy Wszystkich Świętych (obecnie świętego Brunona - patrona Kartuz) znajduje się ołtarz z klasztoru oliwskiego, a w Złotej Kaplicy fragment ołtarza gotyckiego.

Na zewnętrznej południowej ścianie kościoła jest zegar słoneczny z trupią czaszką i napisem "memento mori". Obok znajduje się gotycki refektarz ze śladami dawnych krużganków, które łączyły budynek z kościołem. Obecnie wewnątrz refektarza jest galeria i odbywają się kameralne imprezy okolicznościowe.

Żródło: www.kaszubybezbarier.pl