Latarnia Morska w Krynicy Morskiej

Latarnia Morska to niewątpliwie jedna z atrakcji, która musi odwiedzić każdy kto wypoczywa w Krynicy Morskiej. Z galerii widokowej widać wody Zalewu Wiślanego i pełne morze. Podczas sprzyjających warunków można zobaczyć Frombork, a nawet światła Trójmiasta. Od dziewięciu lat w trzecią niedzielę sierpnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Latarni Morskiej.

Ceny biletów:

normalny - 6 zł
ulgowy - 4 zł
 
Wstęp dla osób powyżej 4 roku życia. 
 
 
Historia latarni (opracował Pan Apoloniusz Łysejko Farolog i sympatyk latarń morskich polskich i zagranicznych)
 
Wody Zatoki Gdańskiej oddzielone są od Zalewu Wiślanego mierzeją z wysokimi wydmami porośniętymi w przeważającej mierze lasami iglastymi. Średnia wysokość mierzei wynosi 20-25m. Jedno z wyższych miejsc na mierzei (wydma około 29 metrów wysokości), znajdowało się około 500m na północny-wschód od miejscowości Kahlberg, obecnie Krynica Morska (do 1958 r. Łysica). Miejsce to wybrano na lokalizację latarni morskiej, która swym zasięgiem, umożliwiałaby żeglugę bezpieczniejszą nocą nie tylko w południowo-wschodniej części Zatoki Gdańskiej ale również na wodach Zalewu Wiślanego.
Ówczesna administracja morska, sprawująca nadzór nad tym akwenem mieszcząca się w Neufahrwasser (obecnie Gdańsk Nowy Port) zleciła wybudowanie wieży i budynku techniczno – socjalnego elbląskiemu przedsiębiorcy budowlanemu Edwardowi Stachowi. Prace rozpoczęto z początkiem czerwca 1894 r. Ze względu na brak w okolicy odpowiednich materiałów budowlanych cegłę sprowadzono z cegielni w Matarni k. Gdańska, a elementy granitowe z Drezna. Na czworokątnym cokole zbudowano okrągłą, 18 m wysokości wieżę zakończoną ośmiokątnym granitowym gzymsem, gdzie umieszczono laternę wykonaną w Gdańsku. Po niespełna roku od rozpoczęcia budowy w laternie na poziomie 48 m n.p.m. zainstalowano aparat Fresnela III klasy (ogniskowa 500 mm) dostarczony przez firmę z Rathenow koło Berlina. Źródłem światła był palnik żarowy zasilany benzolem (ciecz, mieszanina zawierająca głównie benzen, toluen i ksylen...). Oddana do użytku latarnia miała światło o charakterystyce błyskowej (po 2s świecenia następowała 4s przerwa) i zasięgu 18 Mm. Pierwsze zaświecenie światła odbyło się 1 maja 1895 r. i było widziane na wodach Zatoki Gdańskiej i Zalewu Wiślanego. Po wschodniej stronie do wieży przylegał budynek zaplecza technicznego. Cały obiekt był dwukolorowy: wieża z czerwonej cegły i laterna pomalowana na szaro pod kolor użytych elementów z granitu. Widok latarni morskiej od strony południowej z okresu 1895 – 1945 ilustruje poniższa pocztówka, której wydawcą był Paul Wedekind z Elbląga. Pocztówka została użyta w obiegu pocztowym 6.9.1910 r.
 
Obsługa światła zainstalowanego w 1895 r. była bardzo skomplikowana i wymagała ciągłego dozorowania. Dysze w palniku zatykały się a światło gasło. Zagrażało to ciągłości pracy latarni. Aby ciągłość latarni została utrzymana zastosowano inny rodzaj paliwa. W miejsce używanego dotychczas benzolu zastosowano skroplony pod ciśnieniem gaz. Butle z gazem umieszczono w piwnicy dotychczas przeznaczonej do przechowywania benzolu. Instalację gazową wykonała firma Juliusa Pintscha z Berlina. Rozwiązanie to spowodowało zmniejszenie obsady latarni o jedną osobę, gdyż teraz światło nie wymagało już ciągłej obserwacji palnika, lecz wystarczyło okresowe sprawdzanie co 6 godzin. Wprowadzona 5 grudnia 1928 r. zmiana zasilania źródła światła zmieniła także jego charakterystykę. Nowa charakterystyka to: 2s światła i 9,5s przerwy. Dotychczasowe źródło światła nie zostało zdemontowane i w ten sposób uzyskano światło rezerwowe na wypadek awarii nowo zamontowanego sprzętu. Nowe, gazowe źródło światła miało jednak bardzo poważny mankament. W miesiącach zimowych występowało zjawisko skraplania się pary wodnej powodując jej zamarzanie na szybach laterny przy temperaturze minus 15˚C i zmniejszenie zasięgu świecenia. Zainstalowanie centralnego ogrzewania w latarni spowodowało powstawanie cienkiej warstwy lodu już przy temperaturze zewnętrznej minus 5˚C. W celu niedopuszczenia do zmniejszenia zasięgu światła wskutek skraplania się pary wodnej zaniechano ogrzewania latarni od sezonu 1931/32. Zelektryfikowanie wzgórza latarni nastąpiło w grudniu 1938 r. Zmianę źródła światła na zasilanie elektryczne przerwała wojna 1939-1945.
Latarnia działała 50 lat i kilka dni. Od 1 maja 1895 r. do maja 1945 r. Zakończenie II wojny światowej w 1945 r. spowodowało powrót Mierzei Wiślanej do Polski. W wyzwolonej w maju Krynicy Morskiej zachowało się niewiele budynków i obiektów, a wśród nich latarnia morska. Po wyzwoleniu przez żołnierzy radzieckich miejscowości dokonywali oni sprawdzenia czy nie ma ukrytych żołnierzy niemieckiego okupanta. Sprawdzali miejsce po miejscu w tym i latarnię morską. Niemieccy żołnierze zaminowali latarnię, w której eksplozja nastąpiła w chwili wejścia żołnierzy radzieckich do obiektu. Poległych żołnierzy pochowano na małym cmentarzu obok ruin, w których stracili życie. 
Południowo-wschodnia część Zatoki Gdańskiej i Zalew Wiślany pozostały bez latarni morskiej. Decyzją Urzędu Morskiego w Gdyni zainstalowano prowizoryczne nawigacyjne światło acetylenowe. Zostało ono umieszczone na wieżyczce wzniesionej na dachu werandy domu wczasowego „Bałtyk” w miejscowości Łysica (od 1958r. Krynica Morska). Program reaktywowania latarń morskich realizowany po II wojnie światowej przez Administrację Morską zdecydował o budowie na Mierzei Wiślanej nowej latarni. Zakład Budownictwa Politechniki Gdańskiej pod kierownictwem prof. Stanisława Puzyny (1883-1955) opracował oryginalny i nowatorski projekt. Ze względu na małe zróżnicowanie wysokościowe Mierzei Wiślanej decyzja o jej lokalizacji nie była utrudniona. Na miejsce nowej latarni wybrano plac oddalony od zburzonej o 10 m. Od wiosny 1951 r. do sierpnia prowadzono prace związane z budową latarni. Okrągłą wieży o średnicy 6m u dołu i 4,5m u góry budowano z betonowych bloczków, wykonywanych na miejscu. Wieżę o wysokości 26,5m przykryto stożkowym dachem. Do laterny prowadzi 84 wąskich stopni zabezpieczonych barierą, osadzonych na wewnętrznej ścianie wieży. W laternie umieszczono urządzenie optyczno-świetlne składające się z cylindrycznej soczewki dioptrycznej o średnicy 1000 mm i dwupozycyjnego zmieniacza z 2 żarówkami o mocy 1000W/220V każda. Uroczystego zaświecenia światła latarni dokonał dyrektor Gdańskiego Urzędu Morskiego kpt. ż. w. Waldemar Wallas w dniu 25 sierpnia 1951 r. o godz. 18.57. Latarnia początkowo była koloru białego. Zmiana koloru wieży nastąpiła w latach 60 –tych, co zostało odnotowane w Locji Bałtyku, wydanie czwarte 1969. Czerwony kolor wieży utrzymywany jest zgodnie z zaleceniami Międzynarodowego Stowarzyszenia Latarni Morskich i Pomocy Nawigacyjnych z siedzibą w Paryżu, do którego należy Polska. Remont latarni i budynku technicznego przeprowadzono w 1996 r. a w następnym roku podwyższono bariery galerii i schodów prowadzących do laterny. Z funduszy pozyskanych z ruchu turystycznego ułożono kostkę wokół latarni w 2001 r., ocieplono i pomalowano wieżę w 2009. Ostatnie malowanie wieży zakończono 21.10.2013 r., nadając jej tradycyjny czerwony kolor. 
Na morzu w II pol. XX w. oprócz systemów optycznych określenia pozycji używano także systemy radiowe. Latarnia morska w Krynicy była jedną z wielu, na której zainstalowana była radiolatarnia, typu radiolatarni kołowej. W latach 1957 - 1997 spełniała taką funkcję w łańcuchu radiolatarni Zatoki Gdańskiej wysyłając w eter rozpoznawczy sygnał „KM” wg. alfabetu Morse’a. Czas nadawania sygnału podczas pogody cztery razy na godzinę, a mianowicie o 02, 08, 32 i 38 minucie każdej godziny, a podczas mgły co 6 min. zaczynając w 02 minucie każdej godziny. Nawigatorzy rozpoznawali ten radiowy sygnał: „-.---„ (kreska, kropka, trzy kreski). To Krynica Morska. Zdemontowane elementy radiolatarni przeniesiono do Muzeum Latarnictwa w Rozewiu, a maszt wykorzystano do umieszczenia anteny budowanej stacji dGPS w 1998 r.
W celu zwiększenia bezpieczeństwa żeglugi oraz zdolności reagowania w niebezpieczeństwie na wodach Zatoki Gdańskiej latarnia w Krynicy razem z latarnią w Helu i stacją dGPS w Rozewiu tworzą system VTS Zatoka Gdańska od 1 maja 2003 r. 
Przy dobrej pogodzie i korzystnym oświetleniu latarni przez Słońce z południowych brzegów Zalewu Wiślanego (około 5-6 Mm) można dostrzec, że „Strażniczka mierzei” jest pomalowana na czerwono.
 
Turyści są zawsze mile oczekiwani przez obsługę latarni. W letnim sezonie turystycznym wieża jest otwarta dla zwiedzających od 1 maja do 30 września każdego roku. Z galerii widokowej, przy dobrej pogodzie widać: Gdańsk, budynki techniczne na końcu mól w Gdyni Oksywiu i Gdyni Babich Dołach, otwartą przestrzeń Zatoki Gdańskiej z jednej strony oraz Zalew Wiślany od Katedry we Fromborku, przez Tolkmicko do Wzgórz Wysoczyzny Elbląskiej z drugiej. W nocy można dostrzec światła latarni w Helu, ale to jest przywilejem tylko latarników.
Administratorem latarni w Krynicy Morskiej jest Urząd Morski w Gdyni. Latarnię udostępniono do zwiedzania dla ruchu turystycznego przez Biuro Hydrograficzne Rzeczypospolitej Polskiej w Gdyni od 1 czerwca 1992 r.
Miarą zainteresowania latarnią w Krynicy Morskiej są liczni turyści odwiedzający w okresie letnim Mierzeję Wiślaną. Świadczy to o ogromnej potrzebie udostępniania obiektów dziedzictwa morskiego do zwiedzania.
Towarzystwo Przyjaciół Centralnego Muzeum Morskiego zaprasza od lat, do pozostałych latarń morskich obsługiwanych i udostępnionych do zwiedzania w Stilo, Rozewiu i Helu.

 

Oferty LAST MINUTE!
15 dni od 16.12 do 31.12.2017

Eliza

Gabi 14

Krynica Morska

29 dni od 16.12 do 14.01.2018

Parkowa

Apartament Amelka

Krynica Morska

92 dni od 16.12 do 18.03.2018

Teresa

Apartament Teresa 6

Krynica Morska

92 dni od 16.12 do 18.03.2018

Cztery Pory Roku

Pokój 2-osobowy

Krynica Morska

113 dni od 16.12 do 08.04.2018

Cztery Pory Roku

Pokój 3-osobowy

Krynica Morska

120 dni od 16.12 do 15.04.2018

Parkowa

Apartament Paula

Krynica Morska

127 dni od 16.12 do 22.04.2018

Parkowa

Apartament Konrad

Krynica Morska

127 dni od 16.12 do 22.04.2018

Porównywarka

Mój notes

Ta strona używa ciasteczek (Cookies). Dowiedz się więcej o celu ich używania - przeczytaj naszą politykę prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami swojej przeglądarki.
Tak, rozumiem.