Najstarsze wzmianki o Swołowie pochodzą w początków XIII wieku. Nadana została wówczas rezydującym w pobliskim Sławnie joannitom. We władaniu "rycerzy w habitach" pozostawała przez blisko 200 lat. W charakterystyczny dla okolicy, a popularny przed tysiącem lat sposób, ukształtowano ją w formę elipsy obejmującej płynący środkiem strumień, ze stawem. Przy centralnym placu wsi, również owalnym, stoi niewielki kościół, wzniesiony pierwotnie przez joannitów, do dzisiaj zawierający ślady swojego najdawniejszego, gotyckiego kształtu. Jego dzisiejsza bryła przywodzi na myśl kościoły duńskie, lub te, które zobaczyć można w południowej Szwecji.

      Wieś leży w niewielkiej dolince, której środek pokrywa się z centralnym placem, a której zbocza, w miarę oddalania się od kościoła łagodnie się wznoszą. Wśród oryginalnej zabudowy dominują "domy w kratę" – budynki mieszkalne i gospodarcze o konstrukcji ryglowej, czarnych belkach i białych wypełnieniach. Kilkadziesiąt lepiej lub gorzej zachowanych, ponad stuletnich obiektów tego typu, sprawia że Swołowo uznawane jest za stolicę "krainy w kratę" – obszaru występowania charakterystycznej zabudowy. Jedna ze swołowskich zagród, niegdyś należąca do gospodarza nazwiskiem Albrecht, jest obecnie filią Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, którego pracownicy poddają pieczołowitej renowacji nie tylko same budynki i ich wyposażenie, ale także pracują nad spójną koncepcją zachowania wyjątkowego kształtu całego Swołowa i jego zabudowy, której większość znajduje się w rękach prywatnych. 

 

     Wieś Swołowo, nosząca dumny tytuł "Europejskiej Wsi Dziedzictwa Kulturowego", to miejsce warte zobaczenia nie tylko ze względu na szczególne walory historyczne, ale przede wszystkim na niezwykłą wręcz urodę zarówno samej wsi, jak i jej najbliższej okolicy.